Living Library: verhalen uit het verleden naar het heden

‘Om tijdens het jubileum van ASF in Amsterdam aanwezig te zijn was al fijn. Om daarnaast nog deel uit te maken van het programma zeer eervol. Op zaterdagochtend werd de mogelijkheid geboden aan de deelnemers om te kiezen uit een aantal programma-onderdelen. Op een bijzondere wijze mocht ik de deelnemers deelgenoot maken van het vertellen van mijn verhaal. De term Living Library doet al vermoeden dat er iets verteld zal worden door iemand die dat live doet. En hoe bijzonder om anderen deelgenoot te maken van je eigen verhalen. In het kader van ASF was dit natuurlijk gericht op verhalen die het verleden met het heden binden. Stel je voor dat je een deel van je eigen persoonlijke geschiedenis gaat delen met een kring mensen om je heen. Je bent kwetsbaar en stelt jezelf open om je geschiedenis met de mensen om je heen te delen.
             Ik heb verteld over de lange weg die mijn familie van moeders kant uit het verre Polen heeft afgelegd nadat ze de Tweede Wereldoorlog had overleefd. Om in Nederland als vluchteling in 1946 aan te komen. Het woord vluchteling trok al meteen de aandacht van mijn luisteraars, want immers: hoe actueel? Interessant om de paralellen van vroeger en nu te trekken. Het leek alsof er zich in de loop van al die jaren niets had veranderd. Vluchtelingen toen en vluchtelingen nu.
            Vanzelf overstijg je dan je eigen verhaal en kom je in actuele situaties terecht. Vertellen, vragen stellen en ervaringen met elkaar delen. Leeftijd en kennis spelen geen rol. Het moeten luisteren naar elkaar om vanuit hetzelfde startpunt ervaringen te delen is een interessant gegeven. Niemand heeft een achterstand omdat de kennis in het nu wordt gedeeld en reacties meteen kunnen volgen. Ik voelde zelf hoe dicht je als spreker bij je publiek zit en je zelf kunt voelen hoe de woorden van je verhaal binnen komen. Om daarna die basis te gebruiken om individuele ervaringen uit te wisselen. Het is dan ook helemaal niet erg om je uitgangsverhaal uit het oog te verliezen omdat je samen een soort dynamische keten op gang brengt om je hele publiek om je heen mee te nemen. Wat begint als een verhaal uit Polen, via Nederland naar de geschiedenis van mijn vader en zijn familie en zijn rol als Engelandvaarder en als enig overlevende van zijn familie kwam de situatie van jonge mensen van nu als een naturel gegeven op. ASF speelde vroeger een andere rol dan nu en de ASF’er die bij deze Living Library aanwezig was kon daar goed op inspelen. Net als anderen bijvoorbeeld van andere organisaties. Ook zij konden ons deelgenoot maken van waar zij mee bezig waren en nu zijn. Living Library is een uitstekend uitgangspunt voor gesprekken. Het is een simpel gegeven. Laat iemand kort een eigen persoonlijk verhaal vertellen en laat de mensen die ernaar luisteren, het liefst een kleine groep, zonder beperking reageren.

ASF heeft bij de bijeenkomst in Amsterdam voor het jubileum een mooie bijeenkomst opgeleverd met vele oude en nieuwe verhalen: een bibliotheek die open is voor iedereen en constant kan worden aangevuld en waarvan de verhalen kunnen worden uitgeleend.

Ik ben benieuwd naar de Living Library van ASF zelf in de toekomst en wens alle deelnemers van alle ASF projecten veel succes met het opvullen van hun eigen persoonlijke bibliotheek. In de hoop dat de bibliotheken van hun eigen landen een bron van inspiratie mogen worden.’

 

Linda Andriesse, werkzaam bij het Joods Cultureel Kwartier en tevens projectpartner van ASF