Hoe is het verder gegaan met Niels Pohl?

Toen ik bijna zes jaar geleden in september 2012 via ASF naar Nederland kwam om een jaar in het Herinneringscentrum Kamp Westerbork te werken, was ik ontzettend nieuwsgierig naar het land, haar mensen en geschiedenis, naar mijn werk in het project. Kortom: nieuwsgierig naar alle nieuwe ervaringen die ik op zou doen!

Als vrijwilliger in het Herinneringscentrum en het Landelijk Steunpunt Gastsprekers had ik interessant werk: ik leerde veel over Nederland, het nationaal-socialisme en de geschiedenis en verhalen van Kamp Westerbork. Ik had verschillende taken. Zo mocht ik bijvoorbeeld rondleidingen geven en gastsprekers naar hun lessen begeleiden. Daardoor had ik de kans om persoonlijke verhalen van mensen over de Tweede Wereldoorlog en andere conflicten te horen. Dit maakte keer op keer weer een diepe indruk op me.

Het prijs mezelf gelukkig om deel te zijn van een fantastische vrijwilligersgroep. Ondanks dat ik in Groningen iets verder weg was van de ‚ASF-bubbel‘ rondom Amsterdam en Rotterdam, voelde dat niet zo. Zo hebben wij elkaar bijna elk weekend gezien en een ontzettend leuke tijd gehad. We werden in korte tijd goede vrienden en waren een vertrouwde, hechte groep.

Tot maart 2013 hadden we een fantastische tijd. Maar toen op 17 maart Matthias Kirschmann, onze medevrijwilliger in de Seemannsmission in Rotterdam geheel onverwacht stierf, stortte de wereld voor ons in. Van de ene op de andere dag verloren wij een geweldig mens. Op de herdenkingsbijeenkomst in Amsterdam enkele dagen later zei iemand: „Wij hebben de beste van ons verloren.''

Matthias had een ontzettende levenslust, was nadenkend en gelovig. Hij luisterde naar je problemen en twijfels. Je kon met hem altijd over alles praten, maar ook veel lachen en samen een biertje drinken.

Voor ons is het leven verder gegaan: na het jaar in Nederland begonnen we met studeren en deden nieuwe ervaringen op, zoals dat in het ‚normale leven‘ nou eenmaal zo gaat. Maar er is altijd een kloof. Dit wordt ons vooral bewust als we elkaar weer zien, bijvoorbeeld als we -zoals elk jaar- op de sterfdag naar het graf van Matthias komen en zijn ouders, familie en vrienden weer zien.

Het gezamenlijke herdenken van Matthias is voor mij en voor ons heel belangrijk. Het doet pijn, maar is nodig. Het is onderdeel van het heden, maar ook van de toekomst.

Het jaar met ASF in Nederland heeft mijn verdere leven doorslaggevend beïnvloed: Ik ging daarna geschiedenis studeren en specialiseerde me in de Holocaust; sindsdien heb ik ook nauw contact gehouden met Westerbork en werk ik met ze samen. In Berlijn geef ik onder andere rondleidingen in het Joods Museum en profiteer ik ook daar nog van mijn Nederlandse taalkennis: af en toe geef ik rondleidingen in het Nederlands. Ik kom nog regelmatig en graag naar Nederland terug.

Het belangrijkste van mijn vrijwilligersjaar voor mij is dat ik in Matthias en mijn andere medevrijwilligers vrienden voor het leven heb gevonden. We zien elkaar nog regelmatig en doen leuke dingen samen. Ook denken we regelmatig terug aan onze tijd in Nederland en aan Matthias. Wij missen hem, maar zijn dankbaar voor de onvergetelijke tijd die we samen hadden. Wij zullen je nooit vergeten, Matthias!

Niels Pohl, Vrijwilliger 2012/2013 in Herinneringscentrum Kamp Westerbork