Sinds elf jaar op het spoor van rechtvaardigheid

deelnemers "Path of Prejudice and Justice" seminar 2016

deelnemers "Path of Prejudice and Justice" seminar 2016

Hoe een ASF seminar op zoek ging naar de gevolgen en consequenties van misdaden tegen de menselijkheid tijdens de oorlog in voormalig Joegoslavië en de Tweede Wereldoorlog.

“Path of Prejudice and Justice”  is de titel van het seminar, welke de gevolgen van de misdrijven tijdens de oorlog in voormalig Joegoslavië en de Tweede Wereldoorlog bespreekt. Sinds tien jaar ontmoeten jonge mensen uit Nederland , uit het  Duitse taalgebied en uit de landen van het voormalige Joegoslavië om van en met elkaar te leren. Terwijl ze een bezoek brengen aan het internationaal Jugoslaviëtribunaal in Den Haag wisselen ze van gedachten, stellen vragen en gaan hun gedachtes en gevoelens na. ASF in Nederland organiseert dit seminar jaarlijks samen met de Anne Frank Stichting .  
Drie ASF vrijwilligers en deelnemers aan het seminar in 2016 vertellen hierna in het kort over hun ervaringen en ontmoetingen met de gastspreker Rozette Kats, over hun bezoek aan het NSDAP Parteitagsgelände in Neurenberg en de beroemdeGerichtssaal 600. Zij vertellen over hun vragen en de discussies over de oorlog in voormalig Joegoslavië. 

Ooggetuige gesprek
Rozette Kats vertelde haar verhaal: In 1942 als kind van joodse ouders in Nederland geboren werd zij zonder haar ouders op een onderduikadres gebracht om de deportatie te ontsnappen. Zij overleefd de oorlog en groeid bij haar pleegouders op zonder te beseffen wie zij eigenlijk is. Op de leeftijd van zes jaar komt zij te weten wat haar werkelijke achtergrond is en vervolgens stoort haar wereld in. Ze is te jong om het allemaal te begrijpen, maar  voortaan heeft ze het gevoel nergens bij te horen laat staan joods te willen zijn. Zij omschrijft het als het verlies van je eigen identiteit.  Pas na fijftig jaar is zij in staat om over zichzelf, over het verhaal over de in Nederland ondergedonken joden en het lot van haar in Auschwitz vermoorde ouders te spreken.

Neurenberg: NSDAP-Parteitagsgelände en Schwurgerichtssaal 600
Samen hebben we een bezoek gebracht aan het voormalige Reichsparteitagsgeländein Neurenberg. Nooit eerder voelden wij ons dermate beïnvloed door architectuur. Het machtsvertoon van Hitler was duidelijk te voelen. Dit is een plek van de daders en niet van de slachtoffers. Een plek om de leren, maar niet om te herdenken. Misschien maakt dat het verschil. Wij proeven de fascinatie die er heerste, maar tegelijkertijd kennen wij de gevolgen die er uit voortkwamen.

Aansluitend horen wij in de beroemde Schwurgerichtssaal 600 dat er veel NS daders maar weinig straf kregen. Het is een vreemd gevoel juist die plekken te bezichtigen die wij alleen maar uit de geschiedenisboeken van school kennen en tot nu toe niet echt grijpbaar waren.

Internationaal Jugoslaviëtribunaal in Den Haag
Ter voorbereiding van het bezoek aan het Jugoslaviëtribunaal werd de chronologie van de oorlog in voormalig Joegoslavië besproken. Juist de gesprekken met de deelnemers uit Bosnië waren belangrijk omdat wij nooit eerder enkel contact met ooggetuigen van onze leeftijd hadden.Wij begonnen de hele oorlog beter te begrijpen en schaamden ons voor onze hiaten. Bij velen van ons heeft men op school de gebeurtenissen voorbij laten gaan.

Een diep inkijk bood tenslotte het bezoek aan het Jugoslaviëtribunaal zelf. Een documentaire confronteerde ons met vreselijke belden en verhalen van ooggetuigen. Aansluitend mochten wij naar de gerechtszaal. Helaas was er geen rechtszitting op dit moment.

Het seminar was zowel inhoudelijk leerzaam en boeiend als schokkend en ingrijpend. Voor ons was het belangrijk om te zien dat de berechtiging van de daden tijdens het Nazi regime en de Holocaust tot zo iets zinvols als het Jugoslaviëtribunaal  konden leiden.

Mede mogelijk werd het seminar door een financiële bijdrage van het v-fonds.

Anika Hühn, Maja Grissinger, Chris Verfuss, ASF vrijwiligers 2015/16 in Nederland.