Contact met overlevenden

Mirjam Ohringer samen met ASF vrijwilliger Eva Krane

Mirjam Ohringer samen met ASF vrijwilliger Eva Krane

Verzetsdeelnemers en Joodse overlevenden hebben altijd een bijdrage geleverd aan de jaarlijkse seminars voor de vrijwilligers. Elk jaar ondersteunt een aantal van de ASF vrijwilligers enkele ouderen die extra hulp kunnen gebruiken. Mirjam is een van degenen die ons werk al jaren ondersteunen. In haar toesprak die zij tijdens het vijftigjarige ASF-jubileum hield, ging zij in op het belang van het werk van ASF in Nederland.

'Kunt u zich voorstellen hoe het mij te moede is, vandaag hier, op Yom Ha Shoah, te staan in het hart van dit land waarvandaan zeventig jaar geleden, eind oktober 1938, 20.000 zogenaamde Ostjuden werden gedeporteerd. Daaronder mijn grootmoeder, ooms, tantes en hun kinderen, in totaal dertig familieleden van mij. Slechts drie van hen overleefden.

Toch kwam er in die donkere tijden iets goeds uit Duitsland. Dat waren de antifascisten van het eerste uur die al in de jaren twintig begonnen te waarschuwen tegen de nazi´s. Zij vluchten in 1933 als eersten naar buurlanden, zoals Nederland. Maar er waren in ons land mensen, zoals ook mijn ouders, die bereid waren voor ze te zorgen. Dié vluchtelingen van toen waren het beste deel van Duitsland. Zij leerden ons wat voor vijand de nazi´s waren en waar je in het verzet vooral aan moest denken om ze niet in handen te vallen. Die lessen hebben me geholpen te overleven. En gelukkig waren er ook mensen die me hielpen onderduiken.

Het is heerlijk bij dit jubileum de vele jonge mensen weer te zien die ASF al die jaren inhoud hebben gegeven. Het was 1979 toen ik in het hartje van voormalig joods Amsterdam belandde bij een prachtige tentoonstelling. Het ging over het nationaalsocialisme in Duitsland en het Duitse verzet daartegen. De tentoonstelling bleek een initiatief van ASF te zijn. De toenmalige coördinator, Helmut Rödner, vroeg of ik als ooggetuige van de oorlog met de jonge Duitse vrijwilligers een gesprek wilde voeren. Natuurlijk, graag zelfs! Samen met andere oude verzetsvrienden voerden we geweldige gesprekken met hen. Hun drang om te weten wat er was gebeurd, wat wij allemaal hadden overleefd, dat deed ons goed. Hoe gek het misschien ook klinkt, het hielp ons alles te verwerken en dat doet het nog steeds, jaar na jaar.

Ik dank ASF voor hun geweldige werk met deze jonge mensen. Want zoals destijds de eerste Duitse verzetsmensen het beste waren wat Duitsland voortbracht; zo zijn dat nu de vrijwilligers van ASF. Ik hoop dat het werk van ASF nog jarenlang doorgaat, zodat mijn klein- en achterkleinkinderen en de kinderen van alle mensen in de wereld in vrede kunnen leven.'

Mirjam Ohringer (tijdens het vijftigjarige jubileum van ASF in 2008)